लातूर: लातूरच्या राजकारणात कायमच चर्चेत राहिलेली आणि महाराष्ट्राचे लक्ष वेधून घेणारी ‘देशमुख विरुद्ध निलंगेकर’ (Deshmukh Vs Nilangekar) ही लढत केवळ दोन कुटुंबांमधील सत्तासंघर्ष नसून, लातूरच्या राजकीय संस्कृतीचा आणि समाजकारणाचा आरसा आहे, असे परखड मत ज्येष्ठ राजकीय विश्लेषक व पत्रकार मोहनराव क्षीरसागर यांनी व्यक्त केले आहे.
⚡️ दोन पिढ्यांचा वारसा आणि संघर्ष
लातूरमधील ही लढत अनेक दशकांपासून सुरू आहे. एका बाजूला दिवंगत विलासराव देशमुख यांचा करिश्मा आणि त्यांचे सुपुत्र अमित देशमुख तसेच धीरज देशमुख यांचा प्रभावी वारसा, तर दुसऱ्या बाजूला शिवाजीराव निलंगेकर-पाटील यांची प्रदीर्घ राजकीय कारकीर्द आणि त्यांचे वारसदार अशोक निलंगेकर व संभाजी पाटील-निलंगेकर यांचे सक्षम नेतृत्व, यामुळे ही लढत कायमच चिरंजीव संघर्षाचा विषय ठरली आहे. क्षीरसागर यांच्या मते, या दोन्ही घराण्यांनी लातूरच्या विकासात मोठे योगदान दिले असले तरी, त्यांचा परस्परांवरील राजकीय दबाव आणि मतदारांवरील पकड हाच या लढतीचा केंद्रबिंदू राहिला आहे.
🗳️ मतदारांचे बदलते स्वरूप
क्षीरसागर यांनी विश्लेषण करताना सांगितले की, “सुरुवातीला ही लढत केवळ व्यक्तिगत वलय आणि परंपरागत निष्ठांवर आधारित होती. परंतु, आता काळ बदलला आहे. आजचा मतदार अधिक जागरूक झाला आहे. विकासकामे, तरुणांचे प्रश्न, आणि स्थानिक समस्या यांवर आता जास्त लक्ष दिले जाते.”
ते पुढे म्हणतात, “देशमुख घराण्याकडे असलेले विकासाचे मॉडेल आणि निलंगेकर गटाचे असलेले संघटन कौशल्य व सत्तेतील अनुभव या दोन गोष्टींमध्ये नेहमीच चुरस राहिली आहे. दोन्ही गट आपापल्या पद्धतीने मतदारांना आकर्षित करतात. त्यामुळे, या संघर्षाचे स्वरूप आता केवळ वैयक्तिक न राहता, ते विचारधारा आणि कार्यशैलीच्या संघर्षात रूपांतरित झाले आहे.”
🗝️ भविष्यातील राजकीय दिशा
लातूरचे राजकारण भविष्यात कोणती दिशा घेईल, यावर बोलताना क्षीरसागर यांनी नमूद केले की, “या दोन्ही घराण्यांतील वारसदार तरुण आणि उच्चशिक्षित आहेत. ते आजच्या राजकारणाची गरज ओळखून आहेत. त्यामुळे, येणाऱ्या काळात ही लढत आणखी तंत्रशुद्ध आणि आधुनिक पद्धतीने लढली जाईल. लातूरचे राजकारण कायमच या दोन नावांभोवती फिरत राहील, पण जिंकण्यासाठी त्यांना नव्या पिढीच्या अपेक्षा पूर्ण कराव्या लागतील.”
About the Author
