भारतीय संविधानाच्या ७५ व्या वर्धापनदिनानिमित्त, महाराष्ट्र राज्य सरकारने सर्व शाळा, महाविद्यालये, शैक्षणिक संस्था आणि ग्रामीण-नगरपालिका संस्थांमध्ये संविधानाविषयी जनजागृती वाढविण्यासाठी “घर घर संविधान” हा उपक्रम राबविण्याचा निर्णय घेतला आहे. हा उपक्रम सन २०२४-२५ या उत्सववर्षात साजरा केला जाणार असून, त्याअंतर्गत विविध शैक्षणिक आणि सामाजिक उपक्रमांची योजना करण्यात आली आहे.
राज्यातील प्राथमिक व माध्यमिक शाळा, व्यावसायिक महाविद्यालये, शासकीय आणि अनुदानित शाळा, आश्रमशाळा तसेच राज्यातील ग्रामीण आणि नागरी संस्था या सर्वांमध्ये भारतीय संविधानाविषयी जनजागृतीसाठी विविध कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाणार आहे.
उपक्रमाचे मुख्य घटक:
-
शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये विद्यार्थ्यांना संविधानाची उद्दिष्टे, अधिकार व कर्तव्ये याबाबत शिक्षण देणे.
-
शालेय प्रार्थना व सभांमध्ये दररोज संविधानाचा प्रस्ताव व उद्दिष्ट वाचविणे.
-
शालेय ग्रंथालयांमध्ये संविधानावरील पुस्तके विद्यार्थ्यांसाठी उपलब्ध करून देणे.
-
संविधान सभेची निर्मिती, विशेष वैशिष्ट्ये, तसेच मूलभूत अधिकार आणि कर्तव्यांवर व्याख्याने घेणे (६०-९० मिनिटे).
-
विद्यार्थ्यांना संविधानातील प्रमुख हक्क व कर्तव्यांची माहिती देणे व त्यांची शैक्षणिक उपक्रमांत अंमलबजावणी करणे.
-
संविधानावरील नाटक, पोस्टर, प्रश्नोत्तरे, लेखन, भाषण, चित्रकला इत्यादी स्पर्धांचे आयोजन.
-
प्रजासत्ताक दिन व संविधान दिनानिमित्त सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित करणे (देशभक्तिपर गाणी, नाट्य, नृत्य इत्यादी).
-
राज्यातील ३६ जिल्ह्यांमध्ये संविधान संमेलनाचे आयोजन करून जनजागृती वाढविणे.
हा उपक्रम २६ नोव्हेंबर २०२५ ते २६ जानेवारी २०२६ या कालावधीत राबविला जाईल आणि यामुळे राज्यातील नागरिकांमध्ये संविधानाविषयी सखोल माहिती तसेच जबाबदारीची जाणीव निर्माण होईल.
महाराष्ट्र सरकारच्या या “घर घर संविधान” मोहिमेचा उद्देश नागरिकांना भारतीय संविधानाचे महत्त्व समजावणे आणि संविधानिक कर्तव्य व अधिकारांची माहिती देणे हा आहे, जेणेकरून प्रत्येक घरामध्ये संविधानाची खरी जाणीव रुजेल.
About the Author
