निलंगा, दि. १५
वंचितांच्या वेदनेला शब्द, अन्यायाविरुद्धच्या संघर्षाला स्वर आणि समतेच्या विचारांना लोकभाषेची ताकद देणारे थोर साहित्यिक, महाकवी, ख्यातनाम गायक व लोककलावंत वामनदादा कर्डक यांच्या १०४ व्या जयंतीनिमित्त निलंगा येथे त्यांना भावपूर्ण अभिवादन करण्यात आले.
आरक्षण उपवर्गीकरण विरोधी कृती समितीच्या वतीने येथील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पूर्णाकृती पुतळा परिसर (आंबेडकर पार्क) येथे वामनदादा कर्डक यांच्या प्रतिमेचे पूजन करण्यात आले. यावेळी त्रिशरण पंचशील ग्रहण करून त्यांच्या स्मृतींना आदरांजली वाहण्यात आली.
वामनदादा कर्डक यांचे साहित्य आणि गायन हे केवळ मनोरंजनाचे साधन नव्हते त्यांच्या शब्दांमधून सामाजिक वास्तवाचे भान, समतेची आकांक्षा आणि वंचितांच्या जगण्यातील वेदना व्यक्त होत होत्या. सामान्य माणसाच्या जीवनाशी नाळ जोडणाऱ्या त्यांच्या काव्याने आणि गीतांनी लोकसंस्कृतीला सामाजिक आशय दिला. त्यामुळे वामनदादांचे साहित्य हे केवळ एका काळाचे प्रतिबिंब न राहता सामाजिक जाणीव जागविणाऱ्या वैचारिक परंपरेचा महत्त्वपूर्ण भाग ठरले.
कविता जेव्हा माणसाच्या जगण्याशी जोडली जाते, तेव्हा ती केवळ शब्द राहत नाही; ती समाजाच्या विवेकाचा आवाज बनते. वामनदादांच्या साहित्याचे हेच मोठेपण त्यांच्या कार्याचे स्मरण आजही जिवंत ठेवते. त्यांनी आपल्या काव्य आणि गायनातून माणूसपण, स्वाभिमान, समता आणि सामाजिक परिवर्तनाच्या विचारांना अभिव्यक्ती दिली.
आज त्यांच्या जयंतीनिमित्त केवळ प्रतिमेला अभिवादन करण्यापेक्षा त्यांच्या विचारांचा आशय पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचविणे आणि सामाजिक प्रबोधनाची परंपरा अधिक व्यापक करणे, हीच खरी आदरांजली ठरू शकते, अशी भावना यावेळी व्यक्त करण्यात आली.
येत्या काळात वामनदादा कर्डक यांच्या जयंतीचे औचित्य साधून विविध सामाजिक उपक्रम, प्रबोधनपर कार्यक्रम आणि वैचारिक जागृतीचे उपक्रम राबवून जयंती अधिक व्यापक स्वरूपात साजरी करण्याचा निर्धार उपस्थितांनी व्यक्त केला.
वामनदादांच्या साहित्याचे स्मरण म्हणजे केवळ एका कवीचे स्मरण नव्हे; तर शब्दाला सामाजिक बांधिलकीची दिशा देणाऱ्या एका समृद्ध लोकपरंपरेचे स्मरण आहे. त्यांच्या गीतांमधील सामाजिक जाणीव आणि परिवर्तनाची आस पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचविणे हीच त्यांच्या कार्याला खरी मानवंदना ठरेल.
यावेळी विलास सूर्यवंशी, अंकुश ढेरे, रोहित बनसोडे, बलवान सुरवसे, अंकुश कांबळे, प्रकाश कांबळे, धम्मानंद काळे, संजय हत्तरगे, प्रदीप कांबळे, धर्मराज गायकवाड, विनोद सुरवसे आणि पत्रकार मिलिंद कांबळे उपस्थित होते.